Contact

  • Julianalaan 66
  • 3843 CC Harderwijk
  • +31 6 40 222 493
  • post@rkgf.nl

Fotografie van Cultureel Erfgoed
Voor musea en andere culturele instellingen, restauratoren, kunstenaars en onderzoeksinstellingen.

Lees meer

Infrarood-reflectografie met de Osiris camera

3 november 2014

Gevoeligheid in het IR bereik tot 1700 nm

De Osiris camera, speciaal ontwikkeld voor infrarood-reflectografie door een samenwerking tussen de Londense National Gallery en een Britse Universiteit, is een uiterst Spartaanse camera. Hij ontbeert een zoeker, een directe terugkoppeling op het scherpstellen en een aantrekkelijk uiterlijk. Toch is hij erg geliefd onder restauratoren, omdat hij heeft wat bijna geen andere camera heeft: een gevoeligheid in het IR bereik tot 1700 nm. Dat maakt hem waardevol om schilderijen en werken op papier te onderzoeken.
Zelf werk ik regelmatig met de Osiris in opdracht van het Bosch Research and Conservation Project. Jeroen Bosch maakte nogal wat ondertekeningen, en pentimenti zijn ook vaak te vinden. Genoeg te ontdekken, dus.

Hoe werk je dan met zo'n camera zonder zoeker? Daar is in voorzien door middel van een grafiekje in de handleiding, met het opnameveld in relatie tot de opnameafstand. Dat werkt, en nog vrij goed ook, moet ik toegeven. Je hebt immers alleen maar een plat vlak op te nemen. Een laser-afstandsmeter is wel onontbeerlijk voor het instellen. En het scherpstellen? Daar is ook een grafiekje voor. Een echte afstandschaal op de rails was teveel moeite. Je komt behoorlijk in de buurt met het grafiekje en de mm-verdeling op de rails, en dan is het een kwestie van scannetjes maken tot je tevreden bent. Je staat met je Windows laptop (voor een mac is geen software geschreven) naast de camera en verplaatst de lens tot de 'fast capture' goed is. Helemaal goed is het helaas nooit, want er is geen echt hele goede lens beschikbaar. De lens die erbij zit is een reprolens voor zichtbaar licht, maar hij is niet toevallig echt goed voor IR.
Is hij goed ingesteld dan kan de camera aan het werk. Hij maakt 8 bij 8 scans met een lijnsensor van 512 pixels, die perfect aan elkaar passen. Dat levert in 10 minuten een beeld op van 4096 bij 4096 pixels.

Kom je er niet zelf uit: Ik kan een workshop verzorgen.


Bij Bosch werken we met blokken van 40 bij 40 cm schilderij, dus als er één af is, verplaats ik de camera in het raamstatief voor de volgende opname. De resolutie is dus 260 ppi, maar net niet helemaal scherp.
Het resultaat is te bewonderen op https://boschproject.org